จากอดีต จนถึงปัจจุบันผู้บริโภคใช้ซอสถั่วเหลืองปรุงอาหารมากมายหลายเมนู หรือใช้ในกรรมวิธีการผลิตอาหารสำเร็จรูป เพื่อที่จะเพิ่มรสชาติให้กับอาหาร อย่างไรก็ตาม ผู้บริโภคแถบเอเชียตะวันออก และตะวันออกเฉียงใต้ยังมีการใช้ซอสถั่วเหลืองแท้ๆ ในกระบวนการผลิตอาหาร รวมทั้งใช้เป็นเครื่องปรุงสำหรับอาหารอื่นๆ
คำอธิบายเบื้องต้นเพื่อให้ผู้ผลิตอาหารเข้าใจในพื้นประวัติศาสตร์และความเป็นมาของซอสถั่วเหลือง
ลักษณะเฉพาะของซอสถั่วเหลืองคือ เป็นของเหลวสีน้ำตาลแดง รสเค็ม มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว และรสชาติกลมกล่อม ในปัจจุบัน ซอสถั่วเหลืองไม่เพียงนิยมในแถบเอเชียตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้เท่านั้น แต่ยังเป็นที่นิยมมากขึ้นในภูมิภาคอื่นๆ ของโลก เมื่อซอสถั่วเหลืองเป็นที่นิยมในหลายๆ ภูมิภาค จึงกลายเป็นสินค้าอุตสาหกรรมที่สำคัญ ตลอดจนได้มีการเปลี่ยนแปลงกระบวนการผลิต วัตถุดิบ และคุณลักษณะที่เป็นมาตรฐานสากล
ส่วนผสมหลักของซอสถั่วเหลืองคือ ถั่วเหลือง (หรือถั่วเหลืองสกัดน้ำมัน) ข้าวสาลี เกลือและน้ำ
ปัจจัยสำคัญของกระบวนการผลิตคือ การหมัก โดยคาร์โบไฮเดรตจะถุกหมักเป็นแอลกอฮอล์และกรดแลคติค ส่วนโปรตีนจะถูกย่อยสลายให้เป็นกรดอะมิโน และเปปไทด์ ปฏิกิริยาเคมีที่เกิดขึ้นระหว่างการหมัก จะทำให้ได้ซอสถั่วเหลืองที่มีสีสม่ำเสมอ และกลิ่นหอมเฉพาะของซอสถั่วเหลือง ซึ่งในแต่ละประเทศจะมีกรรมวิธีการผลิตและส่วนผสมวัตถุดิบที่แตกต่างกันออกไป กระบวนการผลิตซอสถั่วเหลืองสามารถแบ่งออกเป็นสามขั้นตอนคือ
การเตรียมโคจิ
การหมัก
และการทำให้ให้บริสุทธิ |